A blind says : all the mysteries unveiled

มาต่อกันที่วิธีการปฏิบัติตัวกับคนตาบอดนะคะ วันนี้เราจะมาพูดถึงการอธิบายสภาพแวดล้อมให้คนตาบอดได้รับรู้ และการนำทางคนตาบอดค่ะ

1.  เวลาที่บอกทิศทางกับคนตาบอด ให้ใช้คำพูดที่เฉพาะเจาะจงชัดเจน ไม่ใช่ "อยู่ตรงนี้" หรือ "อยู่ตรงนั้น" แต่ให้บอกตำแหน่งที่เฉพาะเจาะจงกับเค้าแทน เช่น "อยู่ทางซ้ายของคุณ" "อยู่ทางขวาของคุณ" "อยู่ข้างหลังของคุณ" หรือ "อยู่ข้างหน้าของคุณ" การใช้ตัวของคนตาบอดเป็นศูนย์กลางในการบอกทิศทางนี้ใช้ได้ผลและง่ายกับคนตาบอดในการกำหนดทิศทางดีค่ะ (ลองอ่านประสบการณ์ตรงของเราได้ที่ นี่...นั่น...โน่น)

2.  เมื่อคนตาบอดไปถึงสถานที่ใหม่ๆ ให้ช่วยบอกให้เค้ารู้ว่ามีใครอยู่ที่นั่นบ้าง อธิบายสภาพแวดล้อมภายในสถานที่นั้นๆ อย่าลืมบอกเค้าด้วยว่ามีของอะไรที่อาจเป็นอุปสรรคหรืออันตรายในการเดินและเคลื่อนไหวของเค้า (อย่างเวลาเราไปร้านอาหารบางทีเพื่อนจะบอกว่าข้างหลังปอมมีตู้กระจกนะ เวลาจะใส่เสื้อหรือเลื่อนเก้าอี้ก็ระวังด้วยนะ) และบอกพวกเค้าด้วยว่ามีเด็กหรือสัตว์อยู่ในที่นั้นหรือไม่ (ไม่งั๊นเราอาจเดินชนเด็กล้มก็เป็นได้)

3.  อย่าปล่อยคนตาบอดทิ้งไว้กลางห้องโดยที่ไม่มีอะไรให้เค้าจับได้ แต่ปล่อยเค้าไว้ตรงที่ๆ มีโต๊ะ เก้าอี้ หรือกำแพง ที่คนตาบอดจะสามารถจับได้ เพื่อที่ว่าพวกเค้าจะสามารถสร้างความคุ้นเคยกับสิ่งต่างๆ รอบตัว และหาทางเดินไปไหนมาไหนได้

4.  คิดถึงความปลอดภัยของคนตาบอด แต่อย่าให้ความห่วงใยตรงนี้ปิดกั้นอิสรภาพของคนตาบอด คุณอาจเคลื่อนย้ายสิ่งกีดขวางให้พ้นทางของคนตาบอด แทนที่จะเคลื่อนย้ายตัวของคนตาบอด

5.  คนตาบอดอาจอธิบายถึงสภาพแวดล้อมต่างไปจากที่คุณจะอธิบาย นี่อาจเป็นเพราะพวกเค้ามีข้อจำกัดในการมองเห็นแสงเงาต่างๆ ดังนั้นคุณอาจพูดคุยกับเค้าถึงสิ่งที่เค้าอธิบาย เพื่อที่พวกคุณจะได้เข้าใจกันและกันได้อย่างถูกต้อง

การนำทางคนตาบอด

1.  ถามคนตาบอดก่อนเสมอว่าเค้าต้องการความช่วยเหลือหรือไม่

2.  พูดก่อนที่คุณจะจับแขนหรือมือของคนตาบอดเสมอ (ไม่งั๊นคุณอาจทำให้คนตาบอดตกใจได้ และการพูดช่วยให้คนตาบอดได้รับรู้ถึงตัวตนของคุณ)

3.  ถ้าคนตาบอดต้องการความช่วยเหลือจากคุณ ถามเค้าก่อนว่าเค้าต้องการจะไปไหน (เคยมีเพื่อนเล่าให้ฟังว่ามีคนตาบอดคนหนึ่งยืนอยู่ที่ริมฟุตบาธ มีพลเมืองใจดีเดินมาเจอ พอเจอปุ๊บพลเมืองคนนั้นก็นึกว่าคนตาบอดอยากข้ามถนน เลยพาข้ามเรียบร้อยเลยโดยไม่ได้ถามก่อน ที่จริงแล้วคนตาบอดคนนั้นแค่อยาก...จะไปไหนเราก็จำไม่ได้...แต่ที่แน่ๆ คือเค้าไม่ได้อยากข้ามถนนน่ะ)

4.  ให้คนตาบอดจับที่ต้นแขนเหนือข้อศอกของคุณเล็กน้อย การจับแบบนี้จะทำให้คนตาบอดเดินอยู่ข้างหลังของคนที่นำทางประมาณครึ่งก้าว การเดินแบบนี้ทำให้คนตาบอดรู้เวลาคุณเลี้ยวหรือเดินขึ้นลงขั้นบันไดหรือฟุตบาธ (คิดว่าข้อนี้เพื่อนๆ คงได้ยินมาบ่อยแล้ว)

5.  เดินแบบปกติธรรมดา แต่ไม่ช้าหรือเร็วเกินไป

6.  เมื่อคุณเดินมาถึงทางเลี้ยว ขั้นบันไดหรือขอบฟุตบาธ หรือสิ่งกีดขวางต่างๆ หยุดนิดนึงและบอกกับคนตาบอดว่าเค้ากำลังจะเจออะไร เช่น ถ้าเจอบันได คุณอาจบอกว่า "บันไดนะ เดินขึ้น/ลง" เป็นต้น การหยุดจะช่วยให้คนตาบอดได้ตั้งตัวนิดนึงก่อน ไม่อย่างนั้นคนตาบอดอาจก้าวพลาดและพาคุณทั้งคู่ล้มก็ได้ (เราเคยมีประสบการณ์ตรงอีกเหมือนกัน)

7.  พาคนตาบอดเดินอ้อมเก้าอี้ และเดินผ่านประตู อธิบายว่าคุณกำลังทำอะไรอยู่ เผื่อพื้นที่ในการเดินผ่านสิ่งกีดขวางให้คนตาบอดที่เดินตามหลังอยู่ด้านใดด้านหนึ่งของคุณด้วย (เคยเจ็บตัวมาแล้วเหมือนกัน เพราะคนเดินนำลืมเผื่อพื้นที่ให้เราเดินด้วย) แต่ถ้าเป็นที่แคบมากๆ บอกคนตาบอดล่วงหน้า แล้วเค้าจะมาเดินตามหลังคุณ (แบบต่อแถวเรียงหนึ่ง)

8.  อย่าพยายามจับให้คนตาบอดนั่งลงบนเก้าอี้ แต่เอามือข้างหนึ่งของเค้าไปแตะที่พนักหรือเท้าแขนของเก้าอี้ หรือขอบโต๊ะ เพื่อที่คนตาบอดจะได้สามารถกะระยะและนั่งลงได้เอง

9.  ถ้าคนตาบอดมีสุนัขนำทาง ห้ามไปให้อาหารหรือหักเหความสนใจของมันขณะที่มันกำลังปฏิบัติหน้าที่ (สุนัขพวกนี้ได้รับการฝึกมาอย่างดี พวกมันจะรู้ว่าตอนไหนคือเวลาทำงาน (คือเวลาที่ถูกคล้องสายจูง) และตอนไหนคือเวลาพักผ่อน (เวลาที่ถูกถอดสายจูงออก))

แหะๆ ยาวไปหน่อย จบเท่านี้แหล่ะค่ะ ใครอ่านมาถึงบรรทัดนี้ขอปรบมือให้เสียงดังๆ