แฟชั่นไม้เท้าขาว
posted on 25 Mar 2008 06:42 by nupomme in blindเว้นช่วงไปนานสำหรับเรื่องราวเกี่ยวกับไม้เท้าขาวของคนตาบอด เอ็นทรี่นี้เป็นเรื่องราวเกี่ยวเนื่องกับเอ็นทรี่ เรื่องราวของไม้เท้าขาว ตอน 1ค่ะ
หลังจากที่ได้เล่าประวัติความเป็นมาของไม้เท้าขาวอย่างย่อๆ ไปแล้ว วันนี้เราจะมาดูกันว่าไอ้เจ้าไม้เท้าขาว (แบบ low tech) ที่คนตาบอดใช้ๆ กันอยู่นี่มีแบบไหนกันบ้างนะคะ
แบบธรรมด๊าธรรมดาที่สุดที่คนตาบอดส่วนใหญ่ใช้กันก็คือไม้เท้าแบบที่พับได้สี่ท่อนค่ะ (folding cane) วัสดุที่นำมาใช้ผลิตก็มีหลายอย่าง เช่น เหล็ก อะลูมิเนียม ไฟเบอร์ ครั้งแรกที่เราต้องใช้ไม้เท้านั้นเราแอบรู้สึกว่ามันเกะกะยังไงชอบกล เพราะว่าถึงจะพับแล้ว แต่ว่าไม้เท้าก็ยังมีขนาดใหญ่เกินกว่าที่จะใส่เข้าไปในกระเป๋าถือของผู้หญิงได้น่ะ (ยกเว้นว่าจะต้องใช้กระเป๋าใบใหญ่หน่อย)
เพราะฉะนั้นเราก็เลยไปใช้ไม้เท้าอีกแบบที่พวกเราคนตาบอดตั้งชื่อให้มันว่า "ไม้เท้าเสาอากาศ" (telescopic cane) แทน สาเหตุที่มันได้ชื่อนี้ก็เพราะว่ารูปร่างหน้าตาของมันเหมือนกับเสาอากาศที่ติดอยู่ตามเครื่องเล่นวิทยุสมัยก่อนนะ เวลาเก็บแล้วก็จะเหลือแค่ท่อนเดียว สามารถเก็บเข้ากระเป๋าถือได้สบายมาก แต่ข้อเสียของไม้เท้าแบบนี้คือมันไม่แข็งแรงเท่ากับแบบพับสี่ท่อน เพราะเนื่องจากว่าส่วนปลายไม้เท้านั้นจะเป็นส่วนที่มีขนาดเรียวเล็กที่สุด และวัสดุที่นำมาใช้เป็นไฟเบอร์ที่ข้างในกลวง (เพื่อจะได้เก็บเข้าไปได้) เพราะฉะนั้นนักเดินทางที่สมบุกสมบันอย่างเราก็ทำหักไปแล้วสองอัน สุดท้ายก็ต้องหันกลับไปหาแบบพับสี่ท่อนเหมือนเดิม ที่ประเทศอังกฤษนี่มีไม้เท้าแบบที่ไว้ใช้เพื่อเป็นสัญลักษณ์อีกด้วย ไม้เท้าประเภทนี้จะไม่ยาวมากนัก คือผู้ถือไม่สามารถนำมาใช้เพื่อนำทางได้จริง แต่ถือไว้เพื่อให้คนอื่นๆ ที่พบเห็นจะได้รู้ว่าเป็นผู้มีความบกพร่องทางการเห็น คนสายตาเลือนรางอาจนำไปถือก็ได้ นอกจากตัวไม้เท้าที่มีหลากหลายรูปแบบแล้ว ตัวปลายไม้เท้าที่ใช้แตะพื้นนั้นก็ยังมีหลายแบบอีกเช่นกัน แบบทั่วๆ ไปในเมืองไทยก็เป็นหัวพลาสติกสีขาวธรรมดาๆ แต่ในต่างประเทศเค้าจะมีแบบที่เป็นปลายแหลมเหมือนหัวดินสอ หรือแบบล้อที่ทำให้เวลาถือเดินนั้นเลื่อนไปได้อย่างสะดวกสบายอีกด้วย (แต่อาจไม่ค่อยเหมาะกับความขรุขระของทางเท้าในบ้านเราซะเท่าไหร่) ไอ้เจ้าหัวไม้เท้านี้สามารถถอดออกมาเปลี่ยนใหม่ได้เมื่อใช้ไปนานๆ แล้วมันสึกไปไม้เท้าแต่ละรุ่น แต่ละแบบ จะได้รับการตั้งชื่อให้อย่างหรูหรา เช่น aAmbutech, Revolution หรือ Advantageแค่อ่านชื่อก็คงพอเดาได้ว่าไม้เท้าเหล่านี้ผลิตจากต่างประเทศ ซึ่งก็มักจะมีราคาค่อนข้างแพงเมื่อเปลี่ยนเป็นเงินไทย ราคาจะอยู่ที่ประมาณพันกว่าบาท เพราะฉะนั้นจึงมีคุณครูท่านหนึ่งที่เคยสอนวิชาการสร้างความคุ้นเคยกับสภาพแวดล้อมและการเคลื่อนไหว (Orientation and Mobility หรือ O&M) ที่โรงเรียนสอนคนตาบอดกรุงเทพฯ ได้คิดค้นผลิตไม้เท้าขึ้นเองภายในประเทศ เพื่อให้คนตาบอดไทยสามารถซื้อไม้เท้าได้ในราคาถูกลง (ตอนเราซื้อนี่อยู่ที่ราคาประมาณ 320 บาท ไม่แน่ใจว่าเดี๋ยวนี้มีการเปลี่ยนแปลงไปแล้วหรือไม่) ไม่แน่ใจเหมือนกันว่าไม้เท้าที่คุณครูผลิตนี้มีชื่อรุ่นอย่างเป็นทางการหรือไม่ เพราะเคยได้ยินแต่ชื่อล้อๆ ว่า โมโตโรแล้ม 320 คือเอาชื่อผู้ผลิตและราคามาเป็นชื่อรุ่น (หนูไม่ได้มีเจตนาล่วงเกินนะคะครู เพียงแต่เล่าสู่กันฟังพอเป็นข้อมูลค่ะ :P)
ไม้เท้าแต่ละอันจะมีความยาวไม่เท่ากัน ทั้งนี้เพื่อให้เหมาะกับความสูงของผู้ใช้แต่ละคน เราเคยเห็นตั้งแต่ไม้เท้าจิ๋วสำหรับเด็กเล็กไปจนถึงไม้เท้าที่ยาวกว่าความสูงของตัวเราเสียอีก! (เราสูง 165 ซม.) วิธีการเลือกความยาวของไม้เท้าให้เหมาะสมกับความสูงของผู้ใช้นั้นทำได้โดยการนำไม้เท้ามาวัดกับตัวผู้ใช้ ความยาวของไม้เท้าที่เหมาะสมควรสูงขึ้นมาถึงประมาณลิ้นปี่ของผู้ใช้ตามปกติคนตาบอดหลายๆ คน จะมีไม้เท้ามากกว่าหนึ่งอัน ทั้งนี้เพื่อไว้เลือกใช้ได้ตามความเหมาะสมของโอกาส หรือเลือกใช้ตามความพอใจ เช่น ไม้เท้าบอบบางอย่างไม้เท้าเสาอากาศอาจเลือกใช้เวลาที่ไปในที่ที่พื้นค่อนข้างเรียบ เช่น ในโรงแรมเวลาไปร่วมประชุมสัมมนา เป็นต้น หรือไม้เท้าแบบพับซึ่งมีความคงทนแข็งแรงกว่าก็อาจไว้ใช้เวลาที่ต้องเดินทางสมบุกสมบัน มีเรื่องเล่าของเรา...ครั้งหนึ่งเพื่อนๆ ชวนกันไปเที่ยวอุทธยานแห่งชาติที่อังกฤษ ทางที่ต้องเดินริมลำธารนั้นค่อนข้างขรุขระและลื่นเพราะฝนตกคืนวันก่อนที่พวกเราจะไป เราเลยได้ไม้เท้าช่วยเป็นไม้ค้ำยันไปด้วยในตัว แต่...สงสัยจะใช้งานหนักไปหน่อย เพราะปรากฎว่าหลังจากผ่านช่วงเดินทรหดนั้นมาแล้ว ไม้เท้าของเราที่ทำมาจากเหล็กก็โค้งผิดรูปไปเลย โชคดีมีพี่ที่ไปด้วยกันช่วยดัดกลับมาให้ตรงดังเดิม ไม่งั๊นอาจเสียไม้เท้าคู่ชีพไปได้
ที่เล่ามานี้ก็เป็นรายละเอียดคร่าวๆ เกี่ยวกับไม้เท้าขาวเพื่อนเดินทางของคนตาบอดค่ะ ถ้าเพื่อนๆ อยากเห็นหน้าตาของไม้เท้ารุ่นต่างๆ ก็ลองคลิกเข้าไปดูที่นี่ค่ะ
#1 By เชน หยินและหยาง on 2008-03-25 07:31