หนังสือกับคนตาบอด

posted on 16 Oct 2008 04:16 by nupomme in books

พอดีช่วงนี้ที่เมืองไทยมีงานมหกรรมหนังสือแห่งชาติอยู่ เราก็ขอแอบอินเทร็นด์เขียนเอ็นทรี่เกี่ยวกับหนังสือซะหน่อยค่ะ วันนี้มีประสบการณ์การขอไฟล์หนังสือจากสำนักพิมพ์ต่างชาติมาเล่าสู่กันอ่านค่ะ

 วันก่อนได้คุยกับน้องตาบอดที่ได้ทุนเดียวกันแต่เค้าไปเรียนระดับปริญญาตรีที่ออสเตรเลีย น้องถามว่าเราเรียน Ph.D นี่ต้องอ่านเยอะมากเลยใช่ไหม แล้วเราจัดการกับเอกสารที่เป็นตัวพิมพ์เหล่านั้นยังไงน่ะ (คือประมาณว่ามีพี่ๆ ที่ออสเตรเลียถามน้องมาอีกที) 

คำตอบของเราก็คือส่วนใหญ่เราจะใช้ข้อมูลจากวารสารอิเล็กทรอนิกส์ซึ่งมีเป็นไฟล์ pdf พร้อมให้โหลดมาใช้โปรแกรมเสียงในคอมพิวเตอร์อ่านได้ทันที แต่ก็มีบางครั้งบางคราวที่เราจำเป็นต้องอ่านหนังสือที่เป็นเล่มๆ ด้วยเหมือนกัน ถ้าเราต้องการข้อมูลจากหนังสือนั้น เราก็จะไปห้องสมุดเพื่อยืมหนังสือออกมาแล้วมาหาคนสแกนให้เป็นไฟล์ word พรอ้มอ่าน เผอิญว่าเป็นหนังสือภาษาอังกฤษก็เลยง่ายหน่อย เพราะว่าสามารถสแกนได้ แต่ถ้าเป็นหนังสือไทยล่ะก็...ยังต้องพิมพ์มืออยู่เหมือนเดิม ถึงจะเริ่มมีการพัฒนาโปรแกรมสแกนตัวอักษรภาษาไทยโดยเนคเทคแล้วก็ตาม แต่ก็ยังไม่เป็นที่แพร่หลาย และยังไม่ค่อยสมบูรณ์เท่าที่ควร ทำให้ส่วนใหญ่องค์กรที่ผลิตหนังสืออักษรเบรลล์ให้คนตาบอด (โดยเฉพาะนักเรียนตาบอด) ยังคงต้องเสียเวลาพิมพ์ด้วยมืออยู่

 

ด้วยเหตุผลแบบนี้แหล่ะ ทำให้จำนวนหนังสือที่คนตาบอดจะสามารถอ่านได้จึงมีให้เลือกน้อยมาก ขนาดหนังสือเรียนเองนักเรียนตาบอดยังไม่มีเรียนทันเพื่อนสายตาปกติในห้อง บางครั้งเวลาจะสอบยังไม่มีหนังสือครบเพื่ออ่านสอบ สุดท้ายเลยต้องพึ่งให้คนอื่นอ่านให้

 

ที่จริงเราว่าการแก้ปัญหามีหนังสือให้เลือกอ่านน้อยหรือมีหนังสือเรียนไม่ทันเรียนนี่สมัยนี้สามารถแก้ได้ง่ายแล้วล่ะ ด้วยความก้าวหน้าของเทคโนโลยีในปัจจุบัน ไม่ว่าจะเป็นเด็กนักเรียนตัวกะเปี๊ยกก็ใช้คอมพิวเตอร์เป็นแล้ว เดี๋ยวนี้เวลาทำรายงานก็คงไม่มีใครพิมพ์ด้วยพิมพ์ดีดส่งแล้ว สำนักพิมพ์เองก็คงต้องใช้คอมพิวเตอร์ในการเตรียมต้นฉบับของหนังสือกันแล้ว ถ้าเป็นแบบนี้เหรอ การเปลี่ยนรูปแบบของไฟล์ตัวพิมพ์แบบอักษรปกติให้เป็นไฟล์ตัวพิมพ์อักษรเบรลล์ก็ทำได้ง่ายเพียงแค่คลิกเดียว แต่ปัญหาการมีหนังสือไม่ทันเรียนของนักเรียนตาบอดไทยก็ยังคงเหมือนเมื่อสิบกว่าปีที่แล้ว ไม่ได้เปลี่ยนไปตามความก้าวหน้าของเทคโนโลยีเลย

 

ทั้งนี้เพราะปัญหาเรื่องกฎหมายลิขสิทธิ์ที่ประเทศเรายังไม่มีข้อยกเว้นในการนำหนังสือมาปรับเปลี่ยนรูปแบบให้คนตาบอดสามารถเข้าถึงได้อย่างถูกกฎหมาย เพราะฉะนั้นทุกวันนี้จะเรียกได้ว่าคนตาบอดเราอ่านหนังสือแบบผิดกฎหมายอยู่ก็ได้ (หรือจะถูกกฎหมายหน่อยก็คือได้มีการขออนุญาตเจ้าของลิขสิทธิ์ก่อนนำมาทำการปรับเปลี่ยนรูปแบบให้เป็นเสียงหรือไฟล์เบรลล์) แต่การขออนุญาตก็ได้แค่คำอนุญาตที่จะเอาหนังสือหนึ่งเล่มมาผลิตซ้ำในรูปแบบที่ต่างไป ทางเจ้าของลิขสิทธิ์ไม่ได้ช่วยลดต้นทุนและระยะเวลาการผลิตให้ด้วยเลย พูดง่ายๆ ก็คือการขอไฟล์อิเล็กทรอนิกส์ที่ทางสำนักพิมพ์มีมาเพื่อทำการเปลี่ยนเป็นไฟล์อักษรเบรลล์ (โดยที่ไม่ต้องพิมพ์ใหม่) นั้น เป็นเรื่องที่ทางสำนักพิมพ์ส่วนใหญ่ยังไม่ยอมให้

 

แต่ประสบการณ์ของเราที่ได้รับจากสำนักพิมพ์ฝรั่ง (ขอเอ่ยชื่อค่ะ Sage Publication) คิดว่าหลายคนคงเคยผ่านตาเห็นหนังสือของสำนักพิมพ์นี้มาบ้าง บอกได้ว่าดีค่ะ สำนักพิมพ์ไทยเราน่าเอาเป็นตัวอย่าง (อย่างน้อยขอแค่สำนักพิมพ์ที่ผลิตหนังสือเรียนก่อนก็พอค่ะ)

 เราซื้อหนังสือเกี่ยวกับการวิจัยเชิงคุณภาพของทางสำนักพิมพ์นี้มาเล่มหนึ่ง หนังสือหนา 688 หน้า คิดดูสิคะว่าถ้าต้องสแกนหรือพิมพ์ใหม่ทั้งเล่มนี่จะต้องเสียเวลาและเสียค่าใช้จ่ายขนาดไหน แถมหนังสือเล่มใหญ่ก็ไม่ได้สแกนง่ายเสียด้วย เพราะการจะทาบหนังสือลงไปบน flatbed scanner นั้นก็ดูเหมือนว่าง่าย แต่สุดท้ายผลที่ได้รับไม่ค่อยดีค่ะ เพราะว่าหนังสือหนามาก ทำให้ข้อความที่อยู่ตรงสันหนังสือมักจะหายไป แบบนี้ก็ต้องเสียเวลาตรวจทานเพิ่มเข้าไปอีก (บางครั้งเคยถึงขนาดต้องฉีกหนังสือออกเป็นแผ่นๆ ตอนฉีกนี่รู้สึกเสียดายชะมัดเพราะหนังสือสวย แถมซื้อมาแพง :P) สุดท้ายเราเลยตัดสินใจเขียนอีเมลไปหาสำนักพิมพ์เจ้าของหนังสือเพื่อขอไฟล์ pdf ของหนังสือเล่มนี้ค่ะ (บนเว็บไซต์ของสำนักพิมพ์จะมีอีเมลเฉพาะไว้ให้สำหรับคนพิการเขียนไปขอไฟล์หนังสือโดยเฉพาะ) เงื่อนไขง่ายๆ ของทางสำนักพิมพ์คือเราซื้อหนังสือของเค้าและมีใบเสร็จยืนยัน (แต่งานนี้เราไม่ได้ให้ใบเสร็จเพราะทำหายไปแล้ว แค่บอกว่าซื้อเค้าก็เชื่อน่ะ คือเราเองก็ต้องซื่อสัตย์ด้วย) และขอให้เราเอามาใช้เพื่อการศึกษาและใช้ส่วนตัวเท่านั้น ไม่เอาไปเผยแพร่ต่อหรือทำการค้า เขียนเมลไปตอนประมาณ 9 โมงเช้าของเวลาที่อังกฤษ ปรากฎว่าตอนประมาณ 5 โมงเย็นเราก็ได้ไฟล์หนังสือทั้งเล่มกลับมาเรียบร้อยพร้อมอ่านแล้วค่ะ เห็นไหมคะว่าถ้าเพียงแค่สำนักพิมพ์จะใจกว้าง นักเรียนตาบอดก็สามารถมีหนังสือได้อ่านเพื่อการศึกษาได้อย่างรวดเร็ว และในราคาที่เท่ากับที่คนสายตาปกติซื้อกัน  อยากให้สำนักพิมพ์หนังสือเรียนใหญ่ๆ ที่บ้านเราเปิดโอกาสแบบนี้บ้างจัง เพราะปัจจุบันนี้เวลาถามน้องๆ ที่เรียนอยู่ในโรงเรียนว่ามีหนังสือมั๊ย น้องๆ ตอบว่าไม่มี, มีบางวิชา, มีไม่ครบทุกบท, มีไม่ครบทันเรียน หรือว่ามีแต่มีหนังสือตัวพิมพ์ปกติ ไม่ใช่หนังสือเบรลล์ (อย่างนี้ถ้าเป็นเราคงไม่เรียกว่ามี เพราะมีก็เหมือนไม่มี อ่านไม่ได้อยู่ดี) ทั้งๆ ที่น้องๆ ตาบอดก็จ่ายสตางค์ซื้อหนังสือเรียนเหมือนน้องๆ สายตาปกติเหมือนกัน แต่ไม่สามารถใช้ประโยชน์จากหนังสือเรียนได้เท่ากันเลย...

Comment

Comment:

Tweet

หนังสือกับคนตาบอกชั่งเข้ากันจริงๆ
ได้ยินอย่างนี้แล้วดีจังเลย เอาใจช่วยแล้วจะคอยติดตามความร่วมมือระหว่างสำนักพิมพ์ในประเทศไทยนะคะ
ส่วนเรื่องของรูปแบบของไฟล์ที่เหมาะสม เห็นด้วยทุกประการว่าพีดีเอฟเมื่อใช้โปรแกรมอ่านจอภาพอาจมีปัญหาบ้างและอาจไม่ใช่ไฟล์ที่เหมาะสมที่สุด แต่ถ้าจะให้มองโดยรวมแล้วไฟล์นี้ถือว่าเป็นมาตรฐานสำหรับสำนักพิมพ์และองค์กรหลาย ๆ แห่งเนื่องจากขนาดของไฟล์ที่เล็ก คุณภาพของรูปแบบที่ตรงตามต้นฉบับ หรือเพื่อป้องกันการแทรกข้อความ (อันนี้ไม่นับที่ไปดัดแปลงกันเองนะ) นับว่าเหมาะสมที่สุด
ต่อไปเชื่อว่าน่าจะมีการพัฒนาในเรื่องของเทคโนโลยีที่ทันสมัยกว่านี้ทั้งในส่วนของรุปแบบของไฟล์และโปรแกรมอ่านจอภาพbig smile

#10 By Apple (149.159.2.49) on 2008-10-18 07:23

เรียน คุณปอม

หน่วยงานนักลงทุนสัมพันธ์ บริษัท ซีเอ็ดยูเคชั่น จำกัด (มหาชน) ได้รับเมลล์ของคุณปอมแล้วนะครับ จะดำเนินการประสานงานผู้บริหารของบริษัทฯ และผู้บริหารสมาคมผู้จัดพิมพ์ และผู้จัดจำหน่ายหนังสือ และสมาคมอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง ให้เกิดหนังสือสำหรับผู้มีปัญหาทางด้านดวงตา เพื่อเป็นประโยชน์สูงสุดสำหรับทุก ๆ ท่าน ครับ

หากมีความคืบหน้าอย่างไรจะมาแจ้งให้ทราบเป็นระยะ ๆ

บริษัท ซีเอ็ดยูเคชั่น จำกัด (มหาชน) - ซีเอ็ดบุ๊คเซ็นเตอร์ และฝ่ายหนังสือวิชาการ ซีเอ็ด ขอร่วมเป็นส่วนหนึ่งที่จะพัฒนาหนังสือดี ๆ สำหรับทุก ๆ ท่าน .. ซีเอ็ด มุ่งมั่นที่จะทำให้คนไทยเก่งขึ้น..

จึงเรียนมาเพื่อทราบ
หน่วยงานนักลงทุนสัมพันธ์
บริษัท ซีเอ็ดยูเคชั่น จำกัด (มหาชน)
โทร. 02-739-8000 ต่อ 8
ir@se-ed.com

แวะมาช้าไปหน่อย แฮ่ม

Hot! Hot!

#8 By Choco on 2008-10-16 22:51

ตาทิพย์ยังมีปัญหาในการอ่านไฟล์ pdf ภาษาไทยอยู่นะ เท่าที่เจอส่วนใหญ่นี่จะเป็นไฟล์ pdf แบบที่เป็นรูปภาพน่ะ เพื่อนเราบอกว่าคนไทยเราใช้วิธีการสแกนหรือถ่ายภาพเอกสารแล้วบันทึกให้เป็น pdf นะ ถ้าเป็นแบบนั้นไฟล์ก็ยังเป็นไฟล์รูปภาพอยู่ ซึ่งโปรแกรมอ่านจอภาพจะไม่สามารถอ่านได้ โปรแกรมอ่านจอภาพจะอ่านได้เฉพาะข้อความที่เป็น text น่ะ เพื่อนเราบอกว่าส่วนใหญ่ไฟล์ภาษาอังกฤษนี่เค้าจะใช้วิธีพิมพ์เอาแล้วบันทึกเป็น pdf (ไม่รู้จริงเท็จแค่ไหน) หรือไม่ก็มีการใส่ disability tag เพิ่มเพื่อให้โปรแกรมพิเศษสำหรับคนพิการ (อย่างโปรแกรมอ่านจอภาพ) สามารถอ่านได้ ไอ้เรามันก็แค่ user ธรรมดาๆ เลยไม่ค่อยรู้เรื่องเทคนิคมากน่ะconfused smile

จริงๆ แล้ว ไฟล์ที่โปรแกรมอ่านจอภาพสามารถอ่านได้ดีก็จะเป็นไฟล์ประเภท .doc, .txt หรือ .html นะ อย่างเราได้ไฟล์ pdf ของหนังสือมาก็อ่านได้น่ะแหล่ะ แต่ก็ยังอ่านไม่ลื่นเท่ากับเอามาบันทึกใหม่เป็นเวิร์ดน่ะ

#7 By blind bookworm on 2008-10-16 16:13

โอ๊ะดีจังเลย มีคนนำ้ไปต่อยอดด้วย ขอให้สำนักพิมพ์ทุกอย่างลงเอยราบรื่นนะbig smile
IR แจ้งกลับมาแล้วครับ คุณปอม(เร็ว ประทับใจจริงๆ)

ซีเอ็ดอยากได้ผู้เกี่ยวข้องเพื่อประสานงานกับสมาคมผู้พิมพ์และจัดจำหน่ายครับ และทาง SE-ED จะช่วยประสานงานให้อีกแรงหนึ่ง รบกวนคุณปอมติดต่อกลับไปทาง IR ด้วยครับ

ผมขอลอกมาลงนะ หรือเข้าไปอ่านเองเต็มๆในลิ้ง ความเห็นก่อนก็ได้ครับ

"อย่างไรก็ตาม หากมีข้อมูลที่เป็นไปได้สำหรับการใช้งานจริง ก็ขอความกรุณาแจ้งให้ทราบด้วยนะครับ จะได้หาทางดูความเป็นไปได้สำหรับเรื่องนี้

แต่ไหนๆ ก็ไหนๆ แล้ว ผมคิดว่าไม่ควรแค่ขอไฟล์ของหนังสือของซีเอ็ด เพราะยังอาจจะจำกัดประเภทมากไป เนื่องจากซีเอ็ดผลิตหนังสือเพียงบางแนวเท่านั้น เท่าที่ปรึกษากับผู้บริหารในเบื้องต้นแล้ว ได้รับคำแนะนำว่าน่าจะขอจากสำนักพิมพ์ทั้งหมดได้เลย เพื่อประโยชน์จะได้เกิดอย่างเต็มที่ โดยเป็นการทำงานร่วมกันระหว่างสมาคมผู้จัดพิมพ์ และผู้จำหน่ายหนังสือแห่งประเทศไทย กับสมาคมตาบอด ฯ หรือสมาคมที่เกี่ยวข้อง อย่างเป็นระบบเลย

ดังนั้น ขอความกรุณาคุณ house กรุณาช่วยแจ้งให้ผู้ที่เกี่ยวข้อง ให้อีเมล์ติดต่อขอความร่วมมือมาได้ที่ สมาคมผู้จัดพิมพ์ และผู้จำหน่ายหนังสือแห่งประเทศไทย ที่ info@pubat.or.th และขอความกรุณา cc มาที่ ir@se-ed.com ด้วยนะครับ จะได้ช่วยประสานงานติดตามเรื่องนี้ให้อีกทางหนึ่ง

ขอบพระคุณมากสำหรับข้อเสนอแนะครับ"

#5 By house on 2008-10-16 12:59

มิน่าล่ะ ปอมถึงอยากได้ไฟล์pdfเพราะใช้โปรแกรมอ่านให้ฟังได้นี่เอง
คุณhouseคะขอบคุณค่ะ
ถ้าทุกสำนักพิมพ์ทำได้ก็ดีสิเนอะ โดยเฉพาะตำราเรียนอยากให้มีมากๆ
ปล.อย่างนี้ถ้าเราอยากให้ปอมอ่านหนังสือเล่มไหน
เราก็พิมพ์แล้วแปลงเป็นพีดีเอฟส่งไปให้ได้อ่ะสิ

#4 By MamiLuv on 2008-10-16 12:46

ผมนำโพสต์นี้ ลงในบอร์ดของนักลงทุน ที่ถือหุ้นซีเอ็ดแล้วครับ คาดว่าทางนักลงทุนสัมพันธ์ จะเข้ามาอ่าน และอาจจะเข้าถึงที่ประชุมผู้บริหาร ในไม่ช้านี้

คุณปอมคงต้องรอครับ ผมไม่เคยคิดถึงเรื่องนี้เลย สนพ ก็คงไม่เคยคิดเช่นกัน
http://www.thaivi.com/webboard/viewtopic.php?p=442167#442167double wink

#3 By house on 2008-10-16 11:46

ตาทิพย์อ่านไฟล์พีดีเอฟได้เหรอ งั้นไว้เชนส่งไฟล์พีดีเอฟหนังสือ"สามเกลอ" ไปให้ปอมฟังแก้เครียดไหม รับรองหัวเราะกลิ้งอยู่หน้าคอมแน่ๆbig smile